Ауғанстан мен Орталық Азия: интеграциялық модельдің тиімді жолын түзе ала ма? Қазақстан не үшін Ауғанстанға жәрдемдеседі?

Әлемде қауіп пен қақтығыс расында көбейіп кеткен. Сарапшылардың айтуынша, қазіргі таңда әлемдегі қақтығыстар саны Екінші дүниежүзілік соғыстан бері ең жоғары деңгейге жетіп отыр. Бұл — жаһандық тұрақсыздықтың айқын белгісі. Uppsala Conflict Data Program халықаралық зерттеу ұйымының қорытындысы бойынша, соңғы 15 жылда жер бетіндегі түрлі қақтығыстар 2 есе артқан. Мысалы 2024 жылы ірілі-ұсақты 61 конфликт нүктесі тіркелген. Бұл тарихтағы рекордтық көрсеткіш деп саналуда. Сондай қауіп аймақтарының бірі - Ауғанстан болған. 2021 жылы билік тәлібтер қолына өткеннен бастап бұл елде қақтығыстар азайды. Дегенмен 40 жыл соғыстан көз ашпаған, бейбітшіліктің не екенін ұмытқан елде тұрақтылық толық орнады деп арқаны кеңге салуға әлі ерте.

Ауғанстанда бейбітшілік орнап, әл-ауқат түзелмейінше, Орталық Азия елдері үшін экстремизм мен терроризм таралуы, босқындар ағылуы, есірткі саудасының дендеуі, геосаяси тұрақсыздық сияқты түрлі қауіп пен қатер сейілмейді. Сондықтан да аймақ мемлекеттері, соның ішінде Қазақстан тәлібтермен тіл табысып, гуманитарлық көмек жасап, әлеуметтік кризиспен күрес жүргізіп жатыр. Жуырда Қазақстан үкіметі мен БҰҰ-ның Орталық Азия мен Ауғанстанға арналған орнықты даму мақсаттар жөніндегі өңірлік орталығын құру туралы келісімге қол қойылды. Бұл ұйымның миссиясы қандай? Неге Қазақстанда ашылып отыр? Осы тақырыпты бүгінгі бағдарламада тарқатып айтамыз.